هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
567
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
فرسخ راه بود . منزل پانزدهم : ينگىامام صبحى از آنجا به ينگى امام « 1 » آمديم ، كه 7 فرسخ راه است . بعضى ديگر همراه بود . ايشان به جهت دورى راه ، به قريه گازر حسن « 2 » رفتند كه از حصار تا آنجا 5 فرسخ است و قدرى از راه كنار مىباشد . در ينگىامام ، كاروانسراى شاه عباسى را مرحوم مغفور امين السلطان « 3 » - طاب ثراه « 4 » - به حكم اعلى حضرت شاهنشاه - ظل اللّه - خيلى خوب « آباد » و « عمارت » نمودهاند . انسان كه داخل صحن كاروانسرا شد ، از همهء ما يحتاج در آنجا آسوده است . اطراف تماما حجرات [ و ] اسباب آسايش حاضر و مهيا [ است ] . مهمانخانهء معتبرى دارد . هرگونه طبخ و چاى و اسباب لازمه ، از لحاف و دوشك و ساير ما يحتاج در آنجا غالبا به دست مىآيد . از قزوين تا تهران ، همهجا راه خوب و راست و پاكيزه است . بين راه به حكم شاهنشاه - خلد اللّه ملكه و سلطانه - قراولخانهها و آبانبارها به جهت آسودگى عابرين ساختهاند . مشاهدهء آنها بىاختيار شخص را وادار به دعاگويى طول عمر و اقبال بىزوال پادشاه جمجاه مىنمايد . در ينگىامام جاهاى على حده به عمارت كاروانسرا علاوه كردهاند . به مراقبت مرحوم امين السلطان - طاب ثراه - باغ با فضا و حوض باصفايى خوش قلعه در مقابل كاروانسرا ساختهاند . « 5 »
--> ( 1 ) . ينگىامام ( Yengi emam ) ، روستايى است تاريخى از توابع شهرستان ساوجبلاغ استان تهران ، كه در 5 كيلومترى هشتگرد و سر راه كرج به هشتگرد واقع شده است . تپه تاريخى ينگىامام به شماره 3504 مورخ 25 اسفند 1379 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت گرديده است . امامزاده هادى آن مربوط به دوره صفوى تا قاجاريه به شماره 2965 مورخ 28 آبان 1379 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت شده است . ( 2 ) . گازرسنگ كنونى . ( 3 ) . ميرزا على اصغر امين السلطان معروف به اتابك اعظم ( تولد : ژانويه 1858 م . - مرگ : ترور در 31 اوت 1907 م . ، تهران ) كه چندين دوره صدر اعظم ( نخست وزير ) ايران بود . ( فرهنگ رجال قاجار ، 14 - 15 ) ( 4 ) . جمله فعلى دعايى ، به معنى پاك و پاكيزه باد خاك او . دعايى است كه پس از ذكر نام مرده بر زبان مىآورند . ( 5 ) . كاروانسراى ينگهامام مربوط به عصر صفوى بوده و به شماره 2175 در 17 آذر 1377 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت گرديده و در فاصله حدود 100 مترى جاده در محله ينگهامام شهر ساوجبلاغ واقع شده است .